NAZWA WSI

ETYMOLOGIA NAZWY STRACHOMIN

Nazwa STRACHOMIN, według miejscowej tradycji, pochodzi od rady udzielanej podróżnym kierującym się w te strony: „omiń strach, miń strach, a będziesz bezpieczny”, czyli miń straszne miejsce. Owo straszne miejsce wiązało się prawdopodobnie z bardzo trudną przeprawą przez rozlewiska rzeki Świder.

Analiza różnych historycznych źródeł może dowodzić, że nazwa STRACHOMIN może też pochodzić od staropolskiego imienia Strachomir lub podobnego Strachosław, Strachom. Być może też założycielem osady był ktoś, kto posturą i wyglądem wzbudzał wśród ludzi strach.

Strachomir to notowane w kraju od 1386 r. staropolskie imię męskie, złożone z członu Stracho – (od prasł. *strachъ, *strašiti, por. „strach”, „straszyć”) oraz członu – mir („pokój, spokój, dobro, szacunek, poważanie”).

STRACHOMIN CZY NADŚWIDRZE ?

W materiałach pisemnych opracowanych przez Wiktora Mrozka* w roku 1977 czytamy, że pierwotnie wieś nie nazywała się Strachomin ale Nadświdrze. Biorąc pod uwagę historyczne mapy, dokumenty kartograficznie oraz zapiski trudno jednoznacznie potwierdzić to podanie. Pierwsze wzmianki pisemne z roku 1508 podają już nazwę „Strachomino”. Ale oczywiście za prawdziwością zapisanego podania przemawia też szereg faktów. Pierwszym jest ten, że Świder na odcinku nieuregulowanym meandruje, tworząc liczne zakola. (Podziwiać je można obecnie od strony północnej – gdzie linia brzegowa rzeki tworzy piękną wijącą się wstęgę. Cały czas od północnej strony zachowane jest też stare koryto Świdra). W podaniu wiele miejsca poświęcone jest tematowi zalewania domostw przez wody występującej z koryta rzeki. Najstarsi mieszkańcy wsi potwierdzają fakt, że w latach srogich zim gdzie lód skuwał rzekę od grudnia do marca a pokrywa śnieżna sięgał kilku metrów – w czasie wiosennych roztopów woda podchodziła dosłownie pod progi zabudowań położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Świdra.

Zatem bardzo prawdopodobny jest fakt, że pierwsze domostwa, stanowiące zaczątek wsi, budowane były tuż nad Świdrem i właśnie od tego miejsca powstała nazwa własna osady – Nadświdrze.

Wraz z rozwojem wsi, chcąc uniknąć uciążliwości związanych m.in. z wiosennymi podtopieniami kolejne domostwa stawiane były już na terenie wyżej położonym, w bezpiecznym oddaleniu od linii zalewowej. Na tzw górce położony był m.in. dwór i folwark (na tyłach kapliczki). Starsi mieszkańcy po dzień dzisiejszy posługują się nazwą zwyczajową Nadświdrze – określając w ten sposób położoną wzdłuż linii brzegowej rzeki część wsi.

Podążając tym tokiem rozumowania – w oficjalnych zapiskach wieś nazywała się Strachomin, a Nadświdrze to dzielnica wsi – najstarsza i pierwsza w historycznych dziejach.

Z CIEKAWOSTEK – KIEDY SŁOWIANIE NADAWALI IMIONA

Czy wiesz, że w kulturze Słowian, podobnie jak wielu innych dawnych kulturach, imiona miały nie tylko funkcję identyfikacyjną. Imiona znaczyły, opisywały, określały pożądane cechy, opisywały potencjalnie przeznaczenie, wróżyły przyszłość. Imiona te były na tyle istotne, że zabronione było ich głośne wymawianie w niekorzystnych sytuacjach: np. w trakcie choroby – tak, by „złe siły” nie dotarły do cierpiącego. Ze względu na wysoką śmiertelność noworodków, nowo narodzonym dzieciom nadawano tymczasowe imię zastępcze, mające funkcję ochronną (np. Nielub, Niemoj, Nienasz). Dopiero w trakcie obrzędów przejścia z dziecka w stan młodzieńczy: postrzyżyn u chłopców i zaplecin czy kosoplecin u dziewcząt, który przypadał w wieku ok siedmiu lat, dziecko otrzymywało właściwe imię i stawało się członkiem danej społeczności.

* pełne opracowanie „Krótka historia wsi Strachomina do przeczytania w oryginale na stronie