KULISY POWSTANIA STRAŻY OGNIOWEJ W STRACHOMINIE – ROK 1918
W roku 1914 potęgi militarne ówczesnego świata stanęły naprzeciw siebie. Wybuchła I wojna światowa. Zniszczenie oraz pożoga to nieodłączny i bolesny atrybut każdej wojny. W takich okolicznościach w społeczności Strachomina rodziła się myśl o potrzebie stworzenia organizacji, która mogłaby ją bronić. Szczególnie, że oficjalnie od 10 stycznia 1909r. w Latowiczu oraz od 1916r. w Chyżynach istniały już oddziały Ochotniczej Straży Ogniowej. W tym czasie instytucja Straży nie ograniczała swej działalności tylko do walki z pożarami czy innymi klęskami, ale prężnie kultywowała rodzime obyczaje, język polski oraz kształtowała świadomość narodową i polityczną lokalnej społeczności. Struktury straży stawiały podwaliny pod Polską Organizację Wojskową (POW tzw. peowiacy), pod przykrywką rozwoju i szkolenia realizowano wielokierunkowe działania patriotyczne. Od pewnego czasu, w klimacie sporego napięcia, wśród mieszkańców wsi pomysł utworzenia straży dojrzewał, a w roku 1916 zaczął się konkretyzować. Strachomin był wówczas pod okupacją niemiecką. Do finalizacji doszło jednak dwa lata później.
W roku 1918 w Strachominie, podobnie jak w Transborze oraz Wielgolesie, powstała Ochotnicza Straż Ogniowa. Do struktur zapisało się ponad 20-tu młodych mężczyzn i wybrano pierwszy zarząd w składzie: Świątkowski Franciszek – prezes, Niedek Wiktor naczelnik, Gielo Stanisław – skarbnik. Przystąpiono do gromadzenia funduszy na sprzęt i umundurowanie. Dokonywano zbiórek pieniężnych wśród ludności oraz organizowano loterie fantowe. Pozyskiwano też darowizny od instytucji i organizacji. Ofiarność i determinacja społeczeństwa była duża, bo już w maju 1918 straż posiadała ręczną sikawkę dwucylindrową, kilka węży oraz beczki na wodę – dwie drewniane i dwie ,,żelazne”. W tym samym roku oficjalnie zarejestrowano straż we władzach powiatowych w Mińsku Mazowieckim. Młodzież intensywnie ćwiczyła. Wzywał ich do tego głos trąbki Jana Gielo. Ćwiczenia odbywały się zawsze w niedziele i święta.
W pierwszych dniach listopada 1918 roku w Strachominie pojawili się Ignacy Brauliński i Kazimierz Mroziński – komendant nielegalnej w tym okresie organizacji POW w Latowiczu. Natychmiast zorganizowane zostało zebranie, na którym goście przedstawili sytuację polityczno-militarną w okolicy i kraju. Już 11-go listopada 1918 roku grupa naszych strażaków ochotników udała się do Latowicza i wzięła udział w akcji rozbrojenia Niemców. Po udanej demilitaryzacji, nasi druhowie wraz z grupą udali się do Stoczka Łukowskiego gdzie uczestniczyli w zwycięskiej bitwie oraz rozbrojeniu stacjonujących tam Niemców. Jak widać nasi strażacy od początku byli niezwykle aktywni i to nie tylko w gaszeniu pożarów.
W miarę pozyskiwania funduszy w kolejnych latach zakupiono w Warszawie hełmy i toporki a także systematycznie szyto mundury oraz pasy bojowe i galowe. Największym problemem w tym czasie był brak remizy. Po zgromadzeniu odpowiednich funduszy, przy pełnym zaangażowaniu strażaków i całego społeczeństwa Strachomina, wybudowano ją a następnie oddano do użytku w 1924 roku. Było to obszerne, jak na ówczesne czasy, pomieszczenie. Ryglówka kryta strzechą obita deskami z dużymi, szerokimi drzwiami. Wtaczano do środka wóz z zamontowaną na nim sikawką oraz beczki na wodę. Przechowywano w niej również cały pozostały sprzęt bojowy. Remiza stała z tyłu za kapliczką. Drzwi wejściowe skierowane były w kierunku drogi czyli na północ. Służyła również do organizowania zbiórek strażackich, zebrań wiejskich, zabaw ludowych, przygotowywania i wystawiania teatrzyków, gdyż posiadała scenę przystosowaną do tych celów.
Druhowie z niegasnącym zapałem intensywnie się szkolili oraz brali udział w akcjach ratowniczych przy gaszeniu pożarów zarówno w naszej wsi jak i w sąsiednich miejscowościach. Znana była ich odwaga i poświęcenie. Brali też czynny udział w uroczystościach religijnych takich jak warta honorowa przy grobie Chrystusa, procesja Bożego Ciała czy strażackich obchodach święta swojego patrona św. Floriana.
DZIEJE I ROZWÓJ OSP
Okres II wojny światowej przyhamował nieco wstępowanie młodzieży do straży, między innymi z obawy przed represjami okupanta. Niemniej jednak, większość druhów należała do podziemnych organizacji bojowych takich jak Armia Krajowa i Bataliony Chłopskie. Jeden z nich – przedwojenny naczelnik naszej straży Kazimierz Świątkowski w 1944 roku zginął z rąk NKWD za przynależność do AK.
Po wyzwoleniu spod niemieckiej okupacji straż wzrosła liczebnie i zaczęła rozwijać się gospodarczo. Na początku lat pięćdziesiątych, stara trzydziestoletnia remiza stała się zbyt mała. Zrodziła się myśl budowy nowej, większej, już murowanej. Powołany został komitet do jej budowy w składzie: Rombel Stanisław – przewodniczący, Świątek Henryk – zastępca oraz członkowie: Chrzanowski Piotr, Kublik Piotr i Świeczka Aleksander. Były to ciężkie powojenne czasy. Powszechny był wówczas brak podstawowych materiałów budowlanych. OSP musiała liczyć tylko na siebie i na tradycyjną już ofiarność społeczeństwa. Nie było też żadnych dotacji, a więc budynek powstał na miarę możliwości, ale nie na miarę potrzeb ani ambicji. Zbudowano obiekt murowany z dachem drewnianym krytym papą. Nowa remiza została oddana do użytku w 1955 roku a stara została rozebrana.
Kolejnym marzeniem druhów był zakup nowoczesnego sprzętu bojowego. Zgromadzono odpowiednie fundusze i staraniem ówczesnego zarządu w osobach: Świątkowski Józef – prezes, Sabak Edward – naczelnik oraz przy udziale Komendy Powiatowej Ochotniczych Straży Pożarnych w Mińsku Mazowieckim w 1958 roku zakupiona została motopompa typu M800. W następnym roku zakupiono wóz konny na gumowych kołach, przystosowany do przewozu i obsługi tego, nowoczesnego wówczas sprzętu. W taki oto sposób jednostka OSP w Strachominie stała się jednostką KM (konno-mechaniczną). We wczesnych latach sześćdziesiątych końską siłę pociągową, po odpowiednim przystosowaniu wozu, zastąpiono ciągnikiem rolniczym. Wóz ten aktywnie wykorzystywany był do akcji przez długi czas, a w ostatnich latach służył do smutnych, lecz nieuniknionych ceremonii, czyli jako środek transportu w ostatniej drodze naszych zasłużonych druhów.
W 1968 roku zapadła decyzja o zmianie dachu na remizie oraz o jej rozbudowie. Zarząd w składzie: Świeczka Aleksander, Gajowniczek Tadeusz, Kublik Piotr, Chrzanowski Piotr i inni rozpoczął kolejne gromadzenie funduszy i przebudowę. Remizę wydłużono, dobudowano garaż i poprawiono dach. Pomieszczenie dotychczas wykorzystywane jako garaż przekształcone zostało na salę spotkań zarządu, a przy okazji organizowania zabaw, pomieszczenie to służyło za bufet. Odbioru prac remontowych dokonano komisyjnie dnia 30 czerwca 1971 r. Oddanie remizy do użytkowania po remoncie było znaczącym dla wsi wydarzeniem i zakończyło się jak zwykle zabawą ludową. Lata siedemdziesiąte to pasmo sukcesów we wszelkiego rodzaju sprawdzianach gotowości bojowej, ćwiczeniach i zawodach.
ROK 1984 – OSP OTRZYMUJE SZTANDAR, A TRZY LATA PÓŹNIEJ KULTOWY WÓZ STRAŻACKI – STAR 200
Kolejnym ważnym dla naszej straży wydarzeniem było ufundowanie przez mieszkańców wsi sztandaru, którego uroczyste poświęcenie i wręczenie odbyło się 27 maja 1984 roku. Wiosną 1987 roku OSP Strachomin nabywa samochód pożarniczy marki STAR 200, który po remoncie wykonanym na wspólny koszt naszej jednostki oraz Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnych w Siedlcach zostaje w tymże roku uroczyście przekazany do użytku. W latach 1986 – 1990 staraniem zarządu w składzie: Świątek Bogusław – prezes, Rogala Sylwester – naczelnik, Wilk Jan – skarbnik dokonano kolejnej rozbudowy remizy. Jest to jej obecny stan.
W 1999 roku kolejny zarząd w składzie: Bogusław Kublik – prezes, Paweł Gajowniczek – naczelnik, Leszek Reda – skarbnik oraz pozostali młodzi druhowie podjęli decyzję o sprzedaży starego samochodu oraz zakupie nowocześniejszego wozu.
Dokonano tego dzięki ogromnej pomocy finansowej niezawodnych jak zwykle mieszkańców naszej wsi. Nowy samochód po remoncie przystosowawczym do zadań pożarniczo-ratunkowych, przy wydatnej pomocy Urzędu Gminy Latowicz, Komendy Powiatowej Straży Pożarnych w Mińsku Mazowieckim oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w dniu 29 czerwca 2002 roku zostaje uroczyście przykazany do użytkowania.
KOBIETY W OSP STRACHOMIN
Opisując historię straży, należy również wspomnieć o fakcie, że oprócz druhów – mężczyzn do OSP Strachomin należały również panie, a były to: Barbara Kania, Marianna Rogala i Marianna Sabak. Natomiast dziewczęta takie jak Krystyna Kublik, Zofia Reda i Janina Świeczka tworzyły bojową drużynę żeńską i brały aktywny udział w wielu zawodach strażackich.
W 2003 roku kolejny raz zmienia się zarząd Ochotniczej Straży Pożarnej. Funkcje w straży obejmują: Mirosław Listopad – prezes, Paweł Gajowniczek – naczelnik oraz Grzegorz Stosio – skarbnik. Nowy zarząd straży postanowił sukcesywnie doposażać jednostkę OSP i dbać o remizę strażacką. W miarę możliwości finansowych rozpoczęto od zakupu umundurowań a do remizy wykonano nowe ławki. Równolegle druhowie realizowali działania statutowe tj. udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, udział w zawodach sportowo-pożarniczych oraz ćwiczeniach OSP.
Lata 2004 – 2006 upływają pod znakiem stabilnego rozwoju i realizacji kolejnych wyzwań, gdzie celem postawionym przez ochotników było dalsze doposażanie druhów w standaryzowane, bezpieczne umundurowanie oraz remont remizy OSP tj. wymiana okien, parapetów oraz wymiana drzwi. Jednostka nieprzerwanie aktywna była na zawodach strażackich oraz brała udział w akcjach bojowych. Przedstawiciele jednostki brali udział w zjeździe gminnym i powiatowym Ochotniczych Straży Pożarnych, druhowie uczestniczyli w pielgrzymce strażaków do Częstochowy oraz uroczystości 90-lecia OSP Transbór połączonej z Powiatowym Dniem Strażaka.
KULTOWA RESTAURACJA „U JAPYCZA” – TO REMIZA OSP STRACHOMIN
W latach 2008 – 2015 remizą w Strachominie zainteresowali się reżyserowie kultowego już serialu „Ranczo” i nasz skromny budynek znalazł się na planie filmowym. Ekranowa restauracją „U Japycza” to właśnie remiza OSP, w której nagrywane było szereg scen. To tutaj m.in. odbywały się wesela Michałowej i Japycza, Lucy i Kusego, Wioletki i Staśka oraz Weroniki i Kao, a także zaręczyny Witebskiego i Franczeski. W restauracji na świat przyszło także dziecko Wioletki i policjanta.
Tytułem wynagrodzenia za wynajem sali filmowcom, OSP pozyskała dodatkowe środki finansowe, z których część zarząd przeznaczył na wymianę drzwi garażowych, zakup stołów do sali OSP oraz na odnowienie kuchni. W 2015 roku zapadła również decyzja o remoncie pokrytego eternitem i cieknącego już dachu. Z funduszy pozyskanych z MSWiA, Urzędu Gminy w Latowiczu oraz środków własnych budynek OSP został pokryty blachą. Nieprzerwanie nasi druhowie aktywnie uczestniczyli w zawodach strażackich gminnych jak również powiatowych, w których zajmowali czołowe miejsca. Brali udział w akcjach bojowych i w uroczystościach religijnych.
W 2016 roku, w ramach środków własnych, wykonane zostało nowe ogrodzenie przy remizie. Do listy wyżej wymienionych aktywności i działań statutowych dołączyć należy udział w nietuzinkowej uroczystości 100-lecia OSP Chyżyny.
W kolejnym roku zarząd podjął decyzję o potrzebie przeprowadzenia generalnego remontu remizy OSP oraz garażu, który przypadł na lata 2018 – 2023. Wiadomo cel ten rozłożony został w czasie i wymagał zgromadzenia pokaźnych środków. W tym kierunku organizowane były zbiórki złomu oraz pozyskano środki z darowizn od firm: 1. Zeller Plastick Poland, 2. Aventa, 3. Bank Spółdzielczy w Mińsku Mazowieckim oraz środki z Funduszu Sołeckiego. Z pozyskanych środków zakupione zostały materiały do wykonania elewacji remizy i remontu garażu. W roku 2020 Straż przy pomocy Urzędu Gminy w Latowiczu pozyskała środki z Urzędu Marszałkowskiego i można było ruszyć z generalnym remontem wnętrza remizy. Generalny remont wewnątrz remizy zrealizowała wynajęta firma remontowo-budowlana, natomiast czynem społecznym z inicjatywy obecnego prezesa wykonany został remont garażu oraz pomieszczenie sanitarne w remizie. Dzięki dotacjom otrzymanym z Urzędu Marszałkowskiego, Polskich Sieci Energetycznych i ze środków Funduszu Sołeckiego, została zrealizowana i wyposażona kuchnia oraz zakupione nowe wyściełane krzesła i stoły do sali. Od 2021 do chwili obecnej remiza jest sukcesywnie doposażana w sprzęt AGD. Teren wokół remizy też zmienił oblicze. W czynie społecznym prezes Mirosław Listopad z pomocą druhów ……….ułożyli kostkę wokół i przed remizą.
Oprócz remontów remizy i garażu, marzeniem obecnego zarządu był zakup nowego sztandaru oraz renowacja starego konnego wozu bojowego. Sprzęt ten od lat nie jest już wykorzystywany do akcji gaśniczych, ale dumnie wpisuje się w historię i dorobek OSP Strachomin. Tak też się stało – w 2023 r. wóz konny został wyremontowany i zakupiono nowy sztandar jednostki OSP. Udało się tego dokonać przeznaczając na ten cel środki własne oraz dzięki pomocy finansowej mieszkańców wsi, na których zawsze możemy liczyć. Dedykujemy w tym miejscu wszystkim darczyńcom głęboki pokłon i szczere podziękowania.
Tak w telegraficznym skrócie przedstawia się historia jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Strachominie. Dumnie kultywujemy tradycję służenia i ochrony lokalnej społeczności, jaką rozpoczęli nasi dziadowie. Od początku istnienia byliśmy i nieprzerwanie jesteśmy liczącą się w okolicy strażą. Znacząca i godna naśladowania postawa naszych druhów spowodowała, że na przestrzeni lat byliśmy i wciąż jesteśmy rzutcy i wprawni w ćwiczeniach i akcjach bojowych. Systematycznie braliśmy i bierzemy udział w nie tylko w zawodach gminnych, ale też reprezentowaliśmy nasz rejon na zawodach powiatowych w Sulejówku czy Mrozach. Liczne puchary, dyplomy, nagrody pieniężne i rzeczowe to dorobek, który świadczy o naszym zaangażowaniu, pracy oraz poświęceniu.
OBCHODY 105-LECIA OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ W STRACHOMINIE
W dniu 27 sierpnia 2023r. jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Strachominie obchodziła jubileusz 105-lecia powstania. Uroczystość odbyła się na placu przy remizie OSP w Strachominie. Uroczystość rozpoczęła msza święta, którą odprawił ks. Bogusław Wnuk proboszcz parafii Latowicz. Podczas nabożeństwa poświęcony został nowy sztandar Ochotniczej Straży Pożarnej w Strachominie, ufundowany przez mieszkańców Strachomina oraz fundatorów honorowych.
Na uroczystość przybyli m.in.:
1. Poczet sztandarowy Oddziału Gminnego Związku OSP RP w Latowiczu,
2. 15 pocztów sztandarowych Ochotniczych Straży Pożarnych,
3. dh Antoni Jan Tarczyński – Prezes Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Mazowieckiego, Starosta Miński,
4. mł. bryg. Tomasz Kosznik – Zastępca Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Mińsku Mazowieckim,
5. Jacek Lipiec – Prezes Zarządu Banku Spółdzielczego w Mińsku Mazowieckim,
6. Kamil Nalewka – reprezentant Marszałka Województwa Mazowieckiego,
7. dh Paweł Kania – Prezes wraz z Zarządem Oddziału Miejsko-Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Latowiczu,
8. Edyta Anusz-Gaszewska – Radna Rady Powiatu Mińskiego,
9. Wiesław Świątek – Przewodniczący Rady Miejskiej w Latowiczu wraz z radnymi,
10. dh Bogdan Świątek-Górski – Burmistrz Latowicza wraz z pracownikami Urzędu Miasta i Gminy Latowicz.
Dowódcą uroczystości był dh Wojciech Olko, konferansjerem Anna Niedek.
Poczet flagowy tworzyli: dh Adam Niedek – dowódca, dh Wiesław Odalski – flagowy i dh Michał Skoneczny – asysta.
Poczet sztandarowy tworzyli: dh Andrzej Świątek, – dowódca, dh Paweł Wilk – sztandarowy i dh Sebastian Dziugieł – asysta.
Dowódca uroczystości złożył meldunek o gotowości do uroczystości dh Antoniemu Janowi Tarczyńskiemu – Prezesowi Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Mazowieckiego.
Gości przywitał dh Mirosław Listopad – prezes OSP Strachomin, natomiast krótką kronikę OSP Strachomin przedstawił dh Rafał Dziugieł.
W tym uroczystym dniu jednostka OSP Strachomin otrzymała nowy sztandar ufundowany przez mieszkańców Strachomina oraz zewnętrznych fundatorów. Akt ufundowania sztandaru odczytała Magdalena Szewczyk przedstawiciel fundatorów, jednocześnie Sołtys Strachomina. Po wbiciu pamiątkowych gwoździ przez fundatorów, Magdalena Szewczyk przekazała sztandar dh Antoniemu Janowi Tarczyńskiemu – Prezesowi Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Mazowieckiego. Po odczytaniu aktu nadania sztandaru, Prezes Antoni Jan Tarczyński wręczył Sztandar na ręce Prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w Strachominie dh Mirosława Listopada.
Z okazji 105-lecia powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Strachominie oraz w dowód wdzięczności za dotychczasową działalność, jednostka została odznaczona Złotym Znakiem Związku. Odznaczenia dokonali:
– dh Antoni Jan Tarczyński – Prezes Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP Województwa Mazowieckiego oraz – młodszy brygadier Tomasz Kosznik – Zastępca Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Mińsku Mazowieckim.
Podczas uroczystości zasłużonym strażakom wręczono odznaczenia.
Srebrnym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa odznaczony został:
1. Druh Paweł Gajowniczek,
Brązowym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa odznaczeni zostali:
1. Druh Mirosław Listopad,
2. Druh Jarosław Świątek.
Odznaką „Strażak Wzorowy” odznaczeni zostali:
1. Dh Rafał Dziugieł,
2. Dh Sebastian Dziugieł,
3. Dh Michał Skoneczny
4. Dh Tomasz Skoneczny,
5. Dh Andrzej Świątek,
6. Dh Paweł Wilk,
7. Dh Piotr Gromulski,
8. Dh Piotr Rudzki,
9. Dh Adam Kieliszczyk,
10. Dh Artur Gołędowski,
11. Dh Arkadiusz Rogala.
Dyplomami Uznania Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej województwa Mazowieckiego uhonorowani zostali następujący druhowie:
1. Stefan Kozłowski,
2. Jan Ignacy Reda,
3. Bogusław Świątek,
4. Stanisław Świątek,
5. Jan Wilk,
6. Adam Gajowniczek,
7. Janusz Gajowniczek,
8. Tomasz Mrozek,
9. Stanisław Niedek,
10. Adam Reda,
11. Edward Rogala,
12. Ryszard Reda,
13. Florian Gajowniczek.
Odznaką „Za wysługę lat” wyróżnieni zostali: Wysługa 55 lat:
Dh Stefan Kozłowski,
Dh Jan Ignacy Reda,
Dh Bogusław Świątek,
Dh Stanisław Świątek
Wysługa 50 lat:
Dh Jan Wilk,
Wysługa 40 lat:
Dh Adam Gajowniczek,
Dh Janusz Gajowniczek,
Dh Tomasz Mrozek,
Dh Stanisław Niedek,
Dh Adam Reda,
Wysługa 25 lat:
Dh Paweł Gajowniczek,
Dh Rafał Dziugieł
Dh Sebastian Dziugieł,
Dh Mirosław Listopad,
Dh Jarosław Świątek,
Wysługa 20 lat:
Dh Wiesław Odalski,
Dh Andrzej Świątek,
Dh Paweł Wilk,
Wysługa 10 lat:
Dh Michał Skoneczny,
Dh Tomasz Skoneczny,
Dh Kamil Świątek.
Jednostka otrzymała Statuetkę Floriana nadaną przez Kapitułę Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Mińsku Mazowieckim. Odznaczona została też medalem „Pro Masovia” nadawanym przez Marszałka Województwa Mazowieckiego. Na zakończenie uroczystości prezes OSP Mirosław Listopad wręczył zaproszonym gościom medale pamiątkowe z okazji Jubileuszu 105-lecia OSP Strachomin oraz zakończył uroczystość.